Bij de start van de zomer schreef ik over het hanteren van een tuinontwerpstrategie en nu, vrijwel exact een half jaar later bij de start van de winter, wil ik graag schrijven over het borderontwerp. Ik heb zojuist weer een prachtig plan gemaakt. Ik word helemaal enthousiast over het effect dat dit borderplan straks gaat hebben in de tuin van de opdrachtgevers. Hoe zo’n borderontwerp tot stand komt, lees je in dit artikel.
De bodem
De aanleg van de border vraagt natuurlijk straks eerst om een goede behandeling van de bodem. Dat betekent in veel gevallen dat de bodemstructuur verbeterd wordt met compost zodat er voldoende voeding en vocht in de bodem vastgehouden wordt om de planten te laten groeien.
Heb je op dit moment een kale border? Bedek deze dan met een dikke laag schoon blad zodat de bodem goed beschermd is en het bodemleven op peil blijft. In het voorjaar heb je dan een mooie rulle voedselrijke laag waar je lekker in kunt planten. Een bijkomend voordeel is dat er weinig onkruid zal opkomen.
En dan lees je nu hoe je een border naar jouw smaak ontwerpt.
De winter is een prima tijd om tuinplannen te maken. Je weet nog wat er in je tuin groeit en wat je graag wilt veranderen. De donkere dagen houden je binnen en je kunt je lekker uitleven op deze kleurrijke en tijdrovende klus.
De ligging van de border en wat er groeien wil
Bepaal de ligging van je border zodat je weet hoeveel zon of schaduw er is. Bepaal ook hoe vochtig of droog de bodem is en welke zuurgraad er heerst. De zuurgraad kun je laten testen maar door te zien wat er nu goed groeit, kun je ook al weten of jouw bodem zuur of kalkrijk is.
De meeste planten in de tuin vragen een neutrale grondsoort. Er zijn echter uitgesproken zuurminnende en kalkminnende planten. Bij een verkeerde zuurgraad (pH) van de bodem gaat de plant gebrekverschijnselen vertonen: geelverkleuring van het blad, gestoorde groei en sterk verminderde bloei. Zuurminnende planten zijn, o.a.: Pieris, Enkianthus, Corylopsis, Skimmia, Rhododendron, Camelia en Hamamelis. Kalkminnende planten zijn, o.a.: Buxus, Clematis, Buddleia, Helleborus, Lavendula en Wisteria. Tuinkenner levert speciale mestkorrels om de zuurgraad (pH) van de grond te verlagen of juist te verhogen.
Jouw wensen voor jouw border
Je hebt vast een voorkeur voor bepaalde kleuren, vormen en geuren. Maak een lijst van planten die je mooi vindt en noteer bijzonderheden en eigenschappen van deze planten zoals hoogte, bladkleur, bloeiseizoen, al of niet wintergroen zijn, herftskleur en groeiwijze.
Bekijk ook duidelijk of een plant niet woekert en niet giftig is. Dat is wel zo prettig voor het onderhoud en veilig om te weten als er kinderen of huisdieren in de tuin spelen.
De plantenlijst
Maak een gevarieerde plantenlijst met bomen, heesters, vaste planten en siergrassen. Noteer de volledige Latijnse naam met naam en toenaam. Zo weet je zeker dat je de juiste soort koopt bij de kwekerij. Kijk goed welke planten passen in jouw tuin qua vorm en grootte. Bekijk met name de groeikracht en grootte van bomen en heesters. Passen deze na een aantal jaren ook nog in jouw tuin?
Vooral bij bomen is het erg belangrijk om een goede keuze te maken. Een boom is een kostbaar bezit en wordt toch altijd het mooist als hij vrij kan uitgroeien en niet gesnoeid wordt. Kies voor een kleine tuin dan ook een boom die niet meer dan 6 tot 8 meter hoog wordt in 10 jaar tijd. Bedenk ook dat de boom een schaduw zal werpen en steeds meer schaduw zal geven op de beplanting er onder.
Besdragende heesters zijn aantrekkelijk voor de vogels in je tuin. Als je er ruimte voor hebt, kies dan: Amelanchier lamarckii (krentenboompje), Viburnum opulus (Gelderse roos) en/of Ilex (hulst).
De vorm en structuur van jouw border
Maak in gedachten een driedimensionele voorstelling van je border. Ik weet dat het niet gemakkelijk is om je voor te stellen hoe het eruit zal gaan zien. Toch moedig ik je aan om dat te doen. Een border inrichten is als het inrichten van je woonkamer. Je kijkt wat je aan de wanden hangt en op de vloer legt. Je plaatst de meubels, lampen en kasten zoals je dat graag ziet.
In je border hebben alle bomen, heesters en planten eenzelfde effect op de sfeer. Breng dus vooral een duidelijke structuur aan. Zorg er voor dat er in de winter groenblijvende en bladhoudende planten zijn die het winterbeeld interessant houden. In de zomer zorgen de bloemen wel voor voldoende geur en kleur.
Je maakt het jezelf gemakkelijker door te kiezen voor een bepaalde sfeer zoals een mediterrane tuin, een cottagetuin, een victoriaanse tuin, een landschapstuin, een siergrassentuin, een prairietuin, enz. Snuffel uitgebreid in boeken en tijdschriften voor inspiratie en bekijk de verschillende plantencombinaties. Wat vind je er mooi aan? Hoe past het in jouw tuin? Heb je waardevolle planten die je kunt hergebruiken? Wil je veel of juist weinig tijd besteden aan je tuin? Wil je bloemen kunnen plukken?
Vaste planten
Ik ben een enthousiaste fan van vaste planten. Er zijn zoveel soorten met geweldige eigenschappen qua bladvorm, kleur en structuur. Ik heb me er eindeloos in verdiept en barst van de kennis. Het is een sport om steeds weer nieuwe combinaties te bedenken en deze toe te passen in mijn beplantingsplannen. Vaste planten groeien gemakkelijk, stellen weinig eisen en komen elk jaar mooier en voller terug. Hoe groter het aantal verschillende planten, hoe aantrekkelijker het leven in de tuin.
De hoogte van een vaste plant zegt ook iets over de breedte. Geef elke plant voldoende ruimte om te groeien. Planten met verschillende bloeitijden naast elkaar, zorgen voor een opeenvolging van de bloeiperioden. Let ook op het blad. Passen de planten qua bladvorm en bladkleur bij elkaar? Blijft het blad mooi als de bloemen zijn uitgebloeid? Zo houd je langer een boeiende en bloeiende tuin.
Experimenteer met plantcombinaties.
Werk je met grotere groepen, dan kun je een sterke solitaire plant toevoegen om extra spanning te brengen in het ontwerp zoals een heester of siergras.
Zorg voor een verrassingseffect door niet steeds de laagste planten vooraan te zetten maar durf ook ’om een hoekje’ te denken en ‘transparantie’ toe te voegen.
Het borderontwerp in stappen
- ligging en grondsoort
- wensenlijst
- plantenlijst
- vorm en structuur van de border
- plantcombinaties
Veel plezier met het bedenken van jouw mooie sfeervolle border!
Kom je er niet uit dan ben je natuurlijk van harte welkom om gebruik te maken van mijn plantenkennis. Wil je het vrolijkste borderontwerp voor jouw tuin? Vraag een borderontwerp per mail aan. Je krijgt een prachtig ontwerp met uitgebreide plantenlijst. Stuur een e-mail. In het voorjaar bezorg ik je met veel plezier een kant en klaar borders op kleur van tuinverrassing.nl.
Met dank aan zorgtuinderij en atelier Roos van Hijken voor de prachtige foto van hun landschapstuin en nevenstaande foto van de winterse moestuin.
Aanbevolen: boeken over tuinen en planten.
Buiten op tafel staat een mooie schaal met een versiering van groene bloemen en groen fruit. Het geeft een frisse uitstraling in de toch wat bewolkte en soms sombere herfst- en wintermaanden.
Bloembollen, die in het voorjaar bloeien, moeten in de herfst geplant worden. Dus even naar buiten op een zonnige dag en met een 
