De bodem

De aanleg van de border vraagt natuurlijk straks eerst om een goede behandeling van de bodem. Dat betekent in veel gevallen dat de bodemstructuur verbeterd wordt met compost zodat er voldoende voeding en vocht in de bodem vastgehouden wordt om de planten te laten groeien.
Heb je op dit moment een kale border? Bedek deze dan met een dikke laag schoon blad zodat de bodem goed beschermd is en het bodemleven op peil blijft. In het voorjaar heb je dan een mooie rulle voedselrijke laag waar je lekker in kunt planten. Een bijkomend voordeel is dat er weinig onkruid zal opkomen.

En dan lees je nu hoe je een border naar jouw smaak ontwerpt.
De winter is een prima tijd om tuinplannen te maken. Je weet nog wat er in je tuin groeit en wat je graag wilt veranderen. De donkere dagen houden je binnen en je kunt je lekker uitleven op deze kleurrijke en tijdrovende klus.

De ligging van de border en wat er groeien wil

Bepaal de ligging van je border zodat je weet hoeveel zon of schaduw er is. Bepaal ook hoe vochtig of droog de bodem is en welke zuurgraad er heerst. De zuurgraad kun je laten testen maar door te zien wat er nu goed groeit, kun je ook al weten of jouw bodem zuur of kalkrijk is.
De meeste planten in de tuin vragen een neutrale grondsoort. Er zijn echter uitgesproken zuurminnende en kalkminnende planten. Bij een verkeerde zuurgraad (pH) van de bodem gaat de plant gebrekverschijnselen vertonen: geelverkleuring van het blad, gestoorde groei en sterk verminderde bloei. Zuurminnende planten zijn, o.a.: Pieris, Enkianthus, Corylopsis, Skimmia, Rhododendron, Camelia en Hamamelis.  Kalkminnende planten zijn, o.a.: Buxus, Clematis, Buddleia, Helleborus, Lavendula en Wisteria. Tuinkenner levert speciale mestkorrels om de zuurgraad (pH) van de grond te verlagen of juist te verhogen.

Jouw wensen voor jouw border

Je hebt vast een voorkeur voor bepaalde kleuren, vormen en geuren. Maak een lijst van planten die je mooi vindt en noteer bijzonderheden en eigenschappen van deze planten zoals hoogte, bladkleur, bloeiseizoen, al of niet wintergroen zijn, herftskleur en groeiwijze.
Bekijk ook duidelijk of een plant niet woekert en niet giftig is. Dat is wel zo prettig voor het onderhoud en veilig om te weten als er kinderen of huisdieren in de tuin spelen.

De plantenlijst

Maak een gevarieerde plantenlijst met bomen, heesters, vaste planten en siergrassen. Noteer de volledige Latijnse naam met naam en toenaam. Zo weet je zeker dat je de juiste soort koopt bij de kwekerij. Kijk goed welke planten passen in jouw tuin qua vorm en grootte. Bekijk met name de groeikracht en grootte van bomen en heesters. Passen deze na een aantal jaren ook nog in jouw tuin?
Vooral bij bomen is het erg belangrijk om een goede keuze te maken. Een boom is een kostbaar bezit en wordt toch altijd het mooist als hij vrij kan uitgroeien en niet gesnoeid wordt. Kies voor een kleine tuin dan ook een boom die niet meer dan 6 tot 8 meter hoog wordt in 10 jaar tijd. Bedenk ook dat de boom een schaduw zal werpen en steeds meer schaduw zal geven op de beplanting er onder.
Besdragende heesters zijn aantrekkelijk voor de vogels in je tuin. Als je er ruimte voor hebt, kies dan: Amelanchier lamarckii (krentenboompje), Viburnum opulus (Gelderse roos) en/of Ilex (hulst).

De vorm en structuur van jouw border

Maak in gedachten een driedimensionele voorstelling van je border. Ik weet dat het niet gemakkelijk is om je voor te stellen hoe het eruit zal gaan zien. Toch moedig ik je aan om dat te doen. Een border inrichten is als het inrichten van je woonkamer. Je kijkt wat je aan de wanden hangt en op de vloer legt. Je plaatst de meubels, lampen en kasten zoals je dat graag ziet.
In je border hebben alle bomen, heesters en planten eenzelfde effect op de sfeer. Breng dus vooral een duidelijke structuur aan. Zorg er voor dat er in de winter groenblijvende en bladhoudende planten zijn die het winterbeeld interessant houden. In de zomer zorgen de bloemen wel voor voldoende geur en kleur.

Je maakt het jezelf gemakkelijker door te kiezen voor een bepaalde sfeer zoals een mediterrane tuin, een cottagetuin, een victoriaanse tuin, een landschapstuin, een siergrassentuin, een prairietuin, enz. Snuffel uitgebreid in boeken en tijdschriften voor inspiratie en bekijk de verschillende plantencombinaties. Wat vind je er mooi aan? Hoe past het in jouw tuin? Heb je waardevolle planten die je kunt hergebruiken? Wil je veel of juist weinig tijd besteden aan je tuin? Wil je bloemen kunnen plukken?

Vaste planten

Ik ben een enthousiaste fan van vaste planten. Er zijn zoveel soorten met geweldige eigenschappen qua bladvorm, kleur en structuur. Ik heb me er eindeloos in verdiept en barst van de kennis. Het is een sport om steeds weer nieuwe combinaties te bedenken en deze toe te passen in mijn beplantingsplannen. Vaste planten groeien gemakkelijk, stellen weinig eisen en komen elk jaar mooier en voller terug. Hoe groter het aantal verschillende planten, hoe aantrekkelijker het leven in de tuin.
De hoogte van een vaste plant zegt ook iets over de breedte. Geef elke plant voldoende ruimte om te groeien. Planten met verschillende bloeitijden naast elkaar, zorgen voor een opeenvolging van de bloeiperioden. Let ook op het blad. Passen de planten qua bladvorm en bladkleur bij elkaar? Blijft het blad mooi als de bloemen zijn uitgebloeid? Zo houd je langer een boeiende en bloeiende tuin.

Experimenteer met plantcombinaties.

Werk je met grotere groepen, dan kun je een sterke solitaire plant toevoegen om extra spanning te brengen in het ontwerp zoals een heester of siergras.
Zorg voor een verrassingseffect door niet steeds de laagste planten vooraan te zetten maar durf ook ’om een hoekje’ te denken en ‘transparantie’ toe te voegen.

Het borderontwerp in stappen

1. ligging en grondsoort
2. wensenlijst
3. plantenlijst
4. vorm en structuur van de border
5. plantcombinaties

Veel plezier met het bedenken van jouw mooie sfeervolle border!

Kom je er niet uit dan ben je natuurlijk van harte welkom om gebruik te maken van mijn plantenkennis. Wil je het vrolijkste borderontwerp voor jouw tuin? Vraag een borderontwerp per mail aan. Je krijgt een prachtig ontwerp met uitgebreide plantenlijst. Stuur een e-mail. In het voorjaar bezorg ik je met veel plezier een kant en klaar borders op kleur van tuinverrassing.nl.

Met dank aan zorgtuinderij en atelier Roos van Hijken voor de prachtige foto van hun landschapstuin en nevenstaande foto van de winterse moestuin.

Aanbevolen: boeken over tuinen en planten.

Kerstmis komt eraan en het is winter; een tuincadeau onder de kerstboom is toch wel heel erg leuk. Lekker in de tuin bezig zijn en met je handen in de aarde woelen is bijna voorbij maar het voorjaar lokt straks weer. Misschien plant je zelf nog snel wat bloembollen in je tuin. Waarschijnlijk zie je al weer uit naar dit ‘feest’ in je tuin.

Als iemand in je leven net een nieuwe tuin heeft of zich bezighoudt met tuinieren, dan worden onderstaande cadeaus vast en zeker zeer gewaardeerd. Ben je zelf een enthousiast tuinier dan zet je de cadeaus natuurlijk op je eigen wensenlijst. Experts zijn het erover eens dat je deze 10 items niet kunt missen in de tuin!

1. Goede tuinhandschoenen
   Het is belangrijk dat een tuinier zijn/haar handen goed beschermt bij het werken in de aarde en bij andere tuinklussen zoals snoeien. Zo kun je voorkomen dat je handen week worden van natte aarde en doorns niet (diep) binnen dringen in je huid. Kies goed passende, duurzame handschoenen van zacht leer of ander soepel materiaal, zoals katoen met latex.
   Werken met handschoenen aan is even wennen. Gebruik dunne katoenen handschoenen met een waterdichte laag voor het planten en kies stevige soepele leren handschoenen voor onderhoud- en snoeiwerk. Er zijn verschillende maten en er zijn ook kinderhandschoenen. Samen werken in de tuin is wel zo leuk!
   Aanbevolen: KIXX-handschoenen
   Te koop bij: Boerenbond/Welkoop
     
2. Een goed tuinboek
   Geef praktische en bruikbare kennis van tuinieren, grondsoort en groei door aan de beginnende tuinier. Er zijn fantastische boeken over moestuinen, zoals De eetbare tuin, en boeken over het combineren van planten. Een geweldige leidraad is de Encyclopedie voor tuinontwerpen. Meer boeken vind je op de pagina Boeken over tuinen en planten.
   Aanbevolen: Tuinplanten combineren
   Te koop bij: Webwinkel Bol.com
      
3. Een tuincursus of workshop
   Er is geen betere manier om inspiratie en kennis op te doen dan het volgen van een workshop, gegeven door een professional met groene vingers, die de startende tuinier op weg helpt met zijn/haar tuin.
   Kijk of je een workshop kunt vinden waarbij praktische informatie wordt gegeven in een gezellige sfeer. Nog leuker is het om samen de workshop te volgen.
   Aanbevolen: Workshop Plant een tuin!
    
4. Een lichtgewicht tuinslang
   Al dat gesjouw met een tuinslang is beslist niet nodig. Ideaal is een lichtgewicht tuinslang in combinatie met een (rijdende) slanghaspel. Kies een slang die niet dichtknikt zoals de White Plus geel 1/2″, een professionele waterslang, geel met een geweven polyester witte binnenkant of de Gardenflex slang geel/blauw 12,5 mm. Dit zijn slangen in de standaard maat voor tuinslangen en eenvoudig te koppelen aan sproeiers, koppelstukken en kraanstukken.
   Aanbevolen: Gardenflex slang geel/blauw 12,5 mm
   Te koop bij: Webwinkel Tuinslang.net
    
5. Een broeskop om zorgvuldig water te geven
   Na het planten is watergeven een ‘must’ en ook in drogere perioden wil je dat zoveel mogelijk dicht bij de aarde doen om geen water te verspillen. Het waterpistool Six blauw heeft een draaibare broeskop met 6 verschillende sproeistanden.
   Aanbevolen: Waterpistool Six blauw
   Te koop bij: Agradi Tuin en Terras
     
6. Een goede snoeischaar
   Ongetwijfeld is de snoeischaar het allerbelangrijkste tuingereedschap naast een goed plantschepje. Een snoeischaar moet passen in je hand en het is fijn als de tuinliefhebber zelf de schaar kan uitzoeken. Als je het niet zeker weet, geef dan een tuinbon cadeau en laat de tuinier zijn/haar tuinschaar zelf uitzoeken.
   Felco maakt de allerbeste tuinscharen, ook voor kleine handen en linkshandigen. Op de website van ‘De Wiltfang’ vind je een handige illustratie die helpt bij het kiezen van de juiste Felco snoeischaar.
   Aanbevolen: Felco Classic Pruner
   Te koop bij: Tuincentra en Tuingereedschapwinkel
    
7. Een RVS plantschepje
   Een plantschepje gebruik je zó vaak dat het stevig moet zijn en niet mag roesten. Dit mooie plantschepje met beukenhouten handvat en een handige leren ophanglus is scherp, ligt prima in de hand en staat voor jarenlang tuinplezier.
   Aanbevolen: Esschert RVS plantschepje
   Te koop bij: Agradi Tuin en Terras
    
8. Zorg voor vogels en dieren in de tuin
   Meteen plezier beleven en vogels naar je tuin lokken doe je door het plaatsen van voederhuisjes en nestkastjes. Je kunt ook zelf creatief aan de slag gaan en een vogeltaart maken van vet en een zaadmengsel voor tuinvogels. 
   Wist je dat elke vogel zijn eigen eisen stelt aan een nestkast? Vooral de grootte van de invliegopening bepaalt welke vogelsoort in een nestkast gaat broeden. De nestkasten van Vivara zijn in nauw overleg met Vogelbescherming Nederland ontworpen. Ze zijn herkenbaar aan het donkergroene dak en het messing plaatje met het logo van Vogelbescherming Nederland.
   Aanbevolen: Nestkastjes van Vivara
   Te koop bij: Tuincentra en Webwinkel Vivara
    
9. Een bezoek aan de Tuinen van Appeltern
   Een beginnende tuinier is altijd op zoek naar informatie en inspiratie en ontmoet graag andere bevlogen tuiniers. Geef een tuininspiratiebezoek aan de Tuinen van Appeltern cadeau.
   Een tuininspiratiebezoek met Mariëtte als enthousiaste plantenkenner en tuincoach, biedt een fantastische mogelijkheid om je kennis van planten en plantcombinaties te vergroten. Een mooie tuin begint bij het ontdekken van je smaak en het kiezen van planten die passen in jouw tuin.
   Aanbevolen: Tuininspiratiebezoek Appeltern
    
10. Een heerlijk handverzorgingsproduct
    Tuindershandcrème of rozenglycerine zijn heerlijk om je handen weer soepel en zacht te krijgen. Wist je dat olijfolie daar ook geweldig goed voor is?
    Kies een natuurlijk product dat snel in de huid trekt en geef er een mooi nagelborsteltje van beukenhout bij.
    Aanbevolen: Tuinders handcrème
    Te koop bij: Drogisterij en Agradi Tuin en terras

Prachtig om te zien, al die leuke grote en kleine cadeaus zo op een rijtje, fijne attenties om een tuinliefhebber mee te verwennen.

Ik wens jullie allemaal een heerlijk Kerstfeest met veel gezelligheid en ruimte om te genieten. Rust lekker uit, geniet op zonnige dagen van het buiten zijn, proef het lekkers dat de winter biedt en neem de sfeer in je op van de twinkelende lichtjes in de wind.

*^*^ Happy Holidays! ^*^*

Met een zonnige tuingroet, Mariëtte

1. smelt een blok frituurvet op een lage temperatuur
2. meng winterstrooivoer voor tuinvogels & grijze zonnebloempitten door het vet
3. laat alles in de pan afkoelen
4. zet de vogeltaart met of zonder pan buiten
5. eventueel kun je met wat fantasie de vogeltaart nog versieren met dennentakjes, hulst, dennenappels, doppinda’s, etc.
6. zet de vogeltaart dicht bij een raam zodat je er telkens naar kunt kijken als de vogels komen smullen!

Have fun!

Leuk vogelboek: Vogels voeren – maar nu goed
Het hele jaar door vogels in de tuin door de juiste manier van voeren en beschermen!

Recommended blogs to read, view and appreciate:
Blog GardenwalkGardentalk
Blog Personal Gardencoach
Blog The Garden Continuum
Blog The Dirt: interview with Martha Schwartz
Newsletter Canadian Gardening

Recommended books to read:
Italian gardens
Luxury Rooftop Gardens New York
Dream Gardens of England
Natural garden style
Nature displaced, nature displayed
Spiritual gardens, a guide to meditating in nature
…more on gardens and gardening

Herfstkleur
Mijn favoriete boom is de Liquidamber styraciflua (foto). Deze boom verkleurt van onder naar boven in de tinten groen, geel, oranje, rood en paars. Daarnaast zijn de vorm en het silhouet prachtig. Andere mooie herfstbomen en heesters zijn de Prunus serrulata, Parottia persica, Amelanchier lamarckii en vele Acers. Ook klimplanten en vaste planten sterven af en laten mooie tinten zien, denk daarbij aan Wingerd, Hosta en Tuingeranium.

Het hoogtepunt van kleur wordt gevolgd door het vallen van het blad. Elk jaar wordt deze bijzondere rijkdom letterlijk teruggeworpen op de aarde, niet alleen in kleur maar ook in voedingswaarde en verbetering voor de bodem.

Mulchen
In een tuin met vaste plantenborders is vooral de structuur van de bodem belangrijk. De term ‘mulchen’ wordt gebruikt als het gaat om de bodem bedekken met compost of afgevallen blad met de bedoeling de structuur en voedingswaarde van de bodem te verbeteren.
Je kunt nu dus aan de slag met het verzamelen van afgevallen ‘schoon’ blad en dit in een dikke laag tussen de planten in je border verspreiden. Het blad van vrijwel alle bomen is geschikt, behalve eikenblad en leerachtig blad, zoals van de laurierkers. Eikenblad heeft een hoog zuurgehalte en leerachtig blad verteert moeilijk.

Voordelen van een bladerendeken
De bladerendeken zorgt ervoor dat de aarde in de winter enigszins geïsoleerd is. Talrijke insecten waaronder lieveheersbeestjes en oorwormen, beiden nuttige luizenverslinders, vinden er een schuilplaats en leven van het blad.
Doordat het onder het blad donker is, kunnen (onkruid)zaden moeilijk ontkiemen. Zo voorkom je een onkruidexplosie in het voorjaar. Het blad verkruimelt en verteert langzaam en er ontstaat een rijke losse organische laag. Wormen en ander bodemleven zetten het blad om in belangrijke mineralen en organische voedingsstoffen en werken het door de grond. Hoe meer wormen in je tuin, hoe rijker en luchtiger je bodem, hoe gezonder je planten.

Voedingswaarde
Herfstbladeren zijn een waardevolle bron van ‘bruin’ voor je composthoop. Bouw je composthoop op uit afwisselende lagen van ‘groen’ (stikstofrijk, zoals gras en vers tuinafval) en ‘bruin’ (koolstofrijk, afgevallen blad en klein snoeiafval). Het blad zorgt voor luchtigheid en bevordert de natuurlijke microbiologische activiteit. Bewaar ook een hoeveelheid droog blad in zakken en voeg dit toe als je de composthoop na een aantal maanden keert. Zo houd je de micro-organische activiteit van nuttige schimmels en bacteriën in stand.

Vooruitlopend op het voorjaar
Het verkruimelde, verteerde blad is ook nuttig om over je (moes)tuin te verspreiden en zelf door de grond te werken. De bladstukjes helpen de grond te beluchten en zijn bijzonder geschikt om het vochtgehalte van je grond te beheren. Ze zijn een geweldig managementgereedschap voor je tuin. De bladmulch neemt snel vocht op gedurende hevige regenval en geeft het weer langzaam af gedurende droge perioden waardoor de voedingsstoffen van je rijke tuingrond geleidelijk beschikbaar komen voor de planten.
Gezond genieten voor jou en je tuin.

Aanbevolen
Boeken over tuinen en planten
Dieren in de wintertuin
Bloembollen nu planten
Reageren 
Wat is jouw mooiste herfstboom?

1. Miskenning van de waarde van ‘groen’ voor je gezondheid en je leefomgeving.
   Bedenk dat het bestraten van je tuin een goede aanpak lijkt om werk te besparen maar dat is uiteindelijk niet zo. In ons regenachtige klimaat wordt bestrating meestal snel onaantrekkelijk door mos en onkruid. Dat geeft veel ergernis, komt elk jaar terug en straatwerk schoonmaken is helemaal niet leuk. Een verfraaiing met bloembakken en terraspotten wordt vaak gekozen en lijkt heel aanlokkelijk. Regelmatig water geven is noodzakelijk  anders ontstaat door de warme zomerzon of een uitdrogende wind een miniatuur-woestijnlandschap.
   De saaie gelijkvormigheid van grote, vaak donkergrijze, tegels en vlakken met grijs, scherpuitziend grind beleef ik als ongezellig, onvriendelijk en door het weer vaak ook troosteloos. Helaas wordt dit nog al te vaak gekozen door ‘moderne, trendsettende’ tuinarchitecten en hoveniers. De trend voor 2012 wordt veel ronder en aangenamer met meer zachtheid, kleur en planten, hoera! Er gaat weer geleefd worden in de tuin en het hoeft geen saaie vlakte meer te zijn, ook niet in de voortuin.
   Een tuin met een rijke variatie aan planten biedt in alle seizoenen een andere ervaring. Een natuurlijke leefomgeving is goed voor je mentale en fysieke gezondheid en zorgt voor leven, ontspanning en inspiratie. Bewegen in een groene omgeving is gezond voor je conditie en je cognitie. Met een half uurtje per dag (de norm voor gezond bewegen) kun je al een heel eind komen om jezelf en je bloeiende borders in een goede conditie te houden.
2. “Doe maar een groot grasveld dan heb ik weinig onderhoud.”
   Het maaien en onderhouden van een gazon vraagt veel aandacht. Het maaien komt wekelijks terug en het vraagt kennis en zorgvuldigheid om het gras gezond te houden. Uiteraard geeft een grasveld speelmogelijkheden en geeft het een gevoel van ruimte. Overweeg echter hoeveel tijd je hebt en kiest bewust voor gras of overweeg een alternatief. Loopkamille of kruiptijm zijn geschikt voor kleinere oppervlakken waar niet veel gelopen wordt.
3. Impulsaankopen bij een tuincentrum.
   De aanlokkelijke advertenties en de planten die je toejubelen “koop mij nu” als je het tuincentrum binnenkomt, verleiden je altijd om iets te kopen. Zelfs ik ben er niet tegen bestand! Bedenk echter dat vooral de planten, die je in het voorjaar ziet bloeien in tuincentra, opgegroeid zijn in een kas. De bloeitijd is daardoor vervroegd en je hebt dus volgend jaar in je tuin weer het gevoel dat er iets ontbreekt, want de plant die je het jaar ervoor kocht, heeft niet de juiste bloeitijd. Lees dus altijd de steeketiketten en let vooral op de bloeitijd en de licht- en vochtbehoefte. Nog beter is het om thuis je plantenlijst te maken en met die lijst de planten uit te zoeken bij een goede kweker.
4. De verkeerde plant op de verkeerde plek in de tuin.
   Kies planten voor je tuin die passen bij de grondsoort van jouw tuin. Er zijn planten die een zure of juist een kalkrijke grond vragen. In veel tuinprogramma’s op de TV toveren ze gerust een bostuin tevoorschijn op kleigrond. Ze vervangen een deel van de grond en daar staat het resultaat. Ik vraag me serieus af, hoe dat er dan na een aantal jaren uitziet als de bomen en heesters dieper gaan wortelen. Niet doen en gewoon een tuin maken met planten die er passen. Kijk eens rond in andere tuinen wat het goed doet. Woel eens door de aarde in je tuin en voel de structuur. Kleigrond heeft een grijze kleur en voelt grof, hard en stevig aan terwijl bosgrond zwart, luchtig en humusrijk is en zandgrond lichtgrijs, droog en korrelig is.
5. Alles bloeit tegelijkertijd en dan ook nog midden in de zomer als je op vakantie bent.
   Ook dit heeft met de keuze van planten te maken. Maak een plantenlijst en kies voor elk seizoen een aantal vaste planten en heesters. Zo kun je een tuin opbouwen die in elk seizoen iets te bieden heeft. Met bloembollen kun je het voorjaar heel fris laten beginnen. Plant deze in het najaar en laat je verrassen! Kies vooral ook heesters en bomen met fraaie herfstkleuren of bessen waar de vogels dol op zijn.
6. Geen aantrekkelijk winterbeeld.
   In de winter heb je ook behoefte aan structuur en vorm in je tuin. Kies groenblijvende heesters en hagen om de structuur aan te geven. Plant siergrassen vanwege hun prachtige pluimen en stevige vaste planten die mooie zaaddozen vormen. Zo blijft er ook dan iets te zien en met sneeuw of rijp er op is het prachtig.
7. Zwarte aarde en onbedekte borders.
   Overal waar een onbedekt stukje grond is, zal onkruid willen groeien. Zorg dus voor een weelderige en gesloten beplanting in je borders. Dat vraagt wel wat inzicht en geduld want in het begin (de eerste 2 à 3 jaar) zul je aandacht moeten besteden aan het onderhoud. Niet schoffelen maar het onkruid met de hand verwijderen. Als je een beplantingsplan hebt, kun je zien welke planten er groeien in je tuin en welke zorg ze nodig hebben.
8. Te grote heesters of bomen in verhouding tot de grootte van je tuin.
   Het is jammer als je de natuurlijke vorm van bomen en heesters moet aantasten door veelvuldig snoeien. Kies zorgvuldig en bekijk de volwassen grootte van de boom of heester die je wilt planten. Een boom wordt het mooist als je hem gewoon met rust kunt laten. Snoeien doet groeien. De reactie van de boom of heester is uitlopen en als er waterlot ontstaat is dat niet fraai. Vraag advies aan een bomenspecialist als je het niet weet.
9. Ontbreken van natuurlijke schaduw.
   Ook in kleine tuinen hoort een passende boom die zorgt voor sfeer en schaduw. Kies een boom die past of laat je adviseren. Wanneer je onder een boom in de schaduw zit, zit je veel koeler dan onder een parasol of zonnescherm.
10. Geen ontwerp of plan van aanpak.
    Veel van de fouten die je hier hebt kunnen lezen, kun je voorkomen door een tuinplan te maken. Bedenk je tuin op papier, maak een wensenlijst en een plantenlijst, maak een tekening, zorg dat je passende keuzes maakt. Vraag advies, zoek plaatjes van planten op internet en lees de beschrijvingen. Raadpleeg boeken. Volg een workshop of laat een tuinontwerp met beplantingsplan maken. Verzamel de nodige kennis zodat je geniet van je tuin en de tuin voldoet aan jouw wensen en verwachtingen. Plan elke dag tijd voor je tuin om er even in rond te lopen en hier en daar onkruid te verwijderen of heerlijk in de zon te zitten.
    Geniet van je tuin!

Aanbevolen: Workshop Plant een tuin! op een nieuwe datum in november.

Geef een reactie en draag bij aan de communicatie over tuinen.
Tweet, read and retweet. Inspireer!
Je bent van harte uitgenodigd om te reageren en hieronder jouw bijdrage te plaatsen.
Wat valt jou op in tuinen in jouw omgeving? Hoe denk jij dat we Nederland mooier kunnen maken? Hoe kunnen we de biodiversiteit en de rijkdom in tuinen stimuleren? Welke tuinkwaliteit vind jij essentieel voor jouw tuin?

Elke kleur laat zijn eigen kracht en charme zien.
Rood is een vurige aandachttrekker en zorgt ervoor dat de bloem of het voorwerp dichterbij is dan het in werkelijkheid is.

Oranje is een warme, feestelijke kleur. De kleur van ons koningshuis, die in Nederland en door ons enthousiasme in de wereld, een speciale betekenis heeft.

Geel is vrolijk en zonnig en trekt de aandacht naar zich toe. Geel kan dus gemakkelijk het zicht weg leiden van een lelijke plek of object in de tuin. Zet geel tegenover iets waar je de aandacht van wilt afleiden zoals een lelijke muur, een rommelhoekje, een vuilnisbak of een ander storend element of minder fraai deel in je tuin.

Groen geeft een gevoel van weelde. Levend groen vormt een mooie achtergrond voor andere planten. Het gebruik van diverse schakeringen groen kan een heel rustgevend en tegelijkertijd inspirerend geheel opleveren.

Wit is puur en maakt een donkere hoek lichter. In de schaduw kun je zo een ‘lichtpuntje’ creëren. Kies dan wel planten die schaduw verdragen anders helpt het nog niet.

Blauw heeft een verkoelend en verfrissend effect en geeft een rustpunt voor het oog. Een hemelsblauwe schutting doet je denken aan een strakblauwe hemel op een zonovergoten dag.

Roze is de kleur van de romantiek en doet oud-engels aan. In een tuin in cottage-style zul je veel roze-bloeiende planten aantreffen. De meeste bloemen zijn erg geschikt als snijbloem en brengen zo in huis ook een liefdevolle sfeer.

Lila en paars zijn koele, spirituele kleuren. Ze geven kracht en tonen een rustige, statige diepgang. Lila associeer ik met de geur van lavendel en rozemarijn.

Grijs is een neutraliserende kleur, die je terugvindt in de bladkleur van planten. Vaak zijn de bladeren van deze planten heel zacht behaard. Koele en lichte tinten laten een tuin groter lijken.

Hoe je de kleuren gebruikt en mengt, hangt af van je smaak. Een handig hulpmiddel om te weten welke combinaties je kunt gebruiken, is de kleurencirkel. Harmonieuze kleuren zijn kleuren die naast elkaar liggen op de kleurencirkel. Contrasterende kleuren liggen tegenover elkaar. Je kunt de kleuren ook nog onderscheiden in warm (van geel naar rood) of koel (van roze naar groen). Op mijn website marts-art.eu vind je een kleurencirkel die helemaal is samengesteld uit ‘natuurlijke’ kleuren.

Ook in Feng Shui wordt er met kleur gewerkt. Kleur is gekoppeld aan energie. Daarnaast spelen vorm en materiaal een grote rol in de beleving van harmonie.

De kleuren in Feng Shui symboliseren de energieën van de vijf elementen.
Groen -hout- symboliseert hoop, groei en vernieuwing.

Rood -vuur- staat voor geluk en kracht en geeft energie.

Geel -aarde- symboliseert tolerantie, goede gezondheid en loyaliteit.

Wit en grijs -metaal- staan voor puurheid en frisheid, worden gebruikt bij begrafenissen.

Zwart en donkerblauw -water- hebben psychologische en intellectuele diepgang.

Andere belangrijke kleuren in Feng Shui zijn:
Blauw: contemplatie en spiritualiteit.
Roze: pure intentie en romantiek.
Paars: nobelheid, spiritualiteit en waardigheid.
Bruin: stabiliteit.
Oranje: openheid.

Tot zover mijn inbreng over kleur. Laat je verrassen en experimenteer zelf eens met verschillende combinaties in je tuin.
In een volgende blogpost zal ik ingaan op het verbeteren van de uitstraling van delen van de tuin zoals dat met de filosofie van Feng Shui mogelijk is. Schrijf je in met je e-mailadres zodat je de blogs automatisch ontvangt.

Tuinontwerpstrategie
Om een tuin te maken waar je plezier aan beleeft, heb je wel wat planning en voorwerk nodig. Een tuin ontstaat niet vanzelf. Als je niets doet, verandert jouw kleine landschap in een wildernis van hoog gras en zaailingen. Ook heel mooi maar graag langs de kant van de weg en niet in onze tuin.
Laat ik de fasen in het tuinontwerpproces eens belichten. Het begint met een wensenlijst waaruit functies en behoeften blijken (1). Vervolgens zijn vormgeving (2), budget en materiaalkeuze (3) belangrijk. Hieruit ontstaat een tuinontwerp (4) en tuinbeplantingsplan (5) dat wordt gevolgd door een tijdsplanning voor de uitvoering (6) en de daadwerkelijke aanleg (7). En dan pas kun je  gaan genieten van de eerste groeifase van jouw tuin. Na de aanleg ontwikkelt de tuin zich. In ongeveer drie jaar ontstaat een volgroeide tuin waarin de uitstraling, sfeer en gezelligheid toenemen.

Ik adviseer je om al deze stappen serieus te nemen en vooral om er de tijd voor te nemen. Een tuin ‘beleven’ is een proces. Het creëren van een tuin heeft een strategie nodig die past bij de omgeving en de tuingebruikers. Een harmonieuze tuin ontstaat vanuit aandacht en geduld. Het is een vertaling van tuinwensen in combinatie met het spel van de natuur en de seizoenen. Optimale vormgeving van de locatie is daarbij in alle tuinen belangrijk. De sfeer van de beplanting en de keuze van materialen en kleuren bepalen het resultaat en zijn bedoeld om jaren mee te gaan!

Duurzame beleving
Begin op tijd en maak plannen die je helpen om de tuin een goede start te geven. Een tuin heeft een duurzaam aspect, juist omdat groei zo’n grote rol speelt en de tuin zich ontwikkelt door de jaren heen. Alle planten, heesters en bomen vormen samen met het bodemleven en de verschillende dieren in jouw tuin een eigen ecosysteem. Dat ervaar je vooral in het cyclisch gebeuren van de seizoenen. Universele energie is altijd aanwezig en bepaalt het ritme. In de zomer betekent dat volop licht en zon, in de winter donkerte en stilte, in de herfst verkleuring en verval, in de lente nieuwe groei en frisheid. Bekijk de tuin vanuit die ervaring en creëer een tuin waar jij en de andere tuingebruikers ’blij’ van worden. Laat de tuin ontstaan waarvan je kunt genieten. Ik wens je veel plezier met jouw tuin!

Voor een persoonlijk beplantingsadvies, borderontwerp en informatie op het gebied van tuinontwerp en beplanting kun je altijd terecht op www.feng-shui-tuin.nl.

Tip: Bekijk de foto’s van de ‘Mooiste tuin van Nederland 2011′ en laat je inspireren.
Aanbevolen boek: Tuinplantenencyclopedie op kleur - Modeste Herwig

Vooral bloemen en vogels maken mij blij en laten me genieten van levendige energie in de tuin. Vogels in de tuin krijg je door omstandigheden te creëren waarin zij zich prettig voelen. Dat betekent dat er voedsel moet zijn evenals schuilplaatsen en nestgelegenheid. Een nestkastje ophangen is natuurlijk een goede zaak maar dit zal pas bewoond worden als er een goed leefklimaat aanwezig is.
Vogels scharrelen graag rond in een tuin waar het niet ’aangeharkt’ is en de natuur een hoofdrol mag spelen. Een tuin kan zo een oase van groen en water, geur en kleur, inspiratie en rust zijn voor jezelf en anderen. Je kunt een klein ecosysteem laten ontstaan dat zichzelf gemakkelijk in stand houdt. En dat is heus niet zo moeilijk. Als je de bodem bedekt houdt met allerlei vaste planten, bodembedekkers en een mulchlaag krijgt onkruid weinig kans. Zelf geniet je van de verschillende geuren, vormen en kleuren en ondertussen kunnen de kleine dieren in je omgeving er van mee profiteren.

Merels zijn dol op slakken, wormen, spinnen en andere insecten. Blaadjes worden bestudeerd en omgekeerd. Koolmezen en pimpelmezen eten graag luizen, torren en kleine spinnen. Winterkoninkjes kruipen laag bij de grond overal onderdoor.
Om zo’n levende tuin te krijgen heb je een diversiteit aan heesters, bomen en andere planten nodig. Bessen, zaden, insecten en noten zijn belangrijk voedsel voor vogels en kleine zoogdieren. De nectar van bloemen is een lekkernij voor insecten. Kies zoveel mogelijk soorten die van nature thuis horen in het gebied waar je woont. Zo ontstaat er met weinig moeite en inspanning een heerlijke groene plek waar je elke dag van kunt genieten.

Harmonie voor jezelf bereik je door te kiezen wat bij je past. Dat doe je ook in de tuin door planten, bomen en bloemen te kiezen in de vormen, kleuren en geuren die je aanspreken. Dit is heel subjectief en vraagt soms overleg met de andere tuingebruikers, die ook hun inbreng willen hebben.
Daarbij is de plek om te ‘zijn’ ook vaak een keuze op grond van gevoel. Loop eens door je tuin en voel waar jij jouw plek wilt hebben. Wil je meer weten over spiritualiteit en tuinvormgeving? Lees dan verder op www.feng-shui-tuin.nl. Ik ben je graag van dienst.

Besdragende heesters met een mooie herfstkleur
Amelanchier lamarckii (Krentenboompje)
Viburnum opulus (Gelderse roos)

Plukbloemen en insectenlokkers
Alchemilla mollis
Campanula portenschlagiana
Doronicum
Phlomis russeliana
Verbena bonariensis
Aquilegia alpina
Stachys grandiflora
Salvia purpurascens
Echinacea purpurea
Rudbeckia nitida ‘Herbstsonne’
Geranium ‘Jolly Bee’
Persicaria bistorta
Persicaria amplexicaulis ‘Red Baron’
Rosa ‘Claire Matin’
Astrantia major ‘Claret’
Tellima grandiflora ‘Purpurteppich’
Geum ‘Mrs Bradshaw’
… en nog veel meer moois. Mijn tip: Let er vooral op dat je door het hele seizoen zorgt voor bloemen met stevige stelen en mooi blad, dan kun je blijven genieten van je tuin.

Tuin om te bezoeken: De natuurvriendelijke tuin van de familie Biskop in Stampersgat.
Boek: Ontwerpboek Natuurtuinen (KNNV uitgeverij)
Video: Zo ga je te werk om een mooie tuin te maken. Chelsea Flower Show 2011
Lees ook op Tuincoach Blog: Bijvriendelijke tuin

Wil je snel een bloeiend resultaat? Kies een kant en klaar border op Tuinverrassing.nl 
Aanbieding: Nu op elke 3e border in dezelfde kleur € 30,- korting.