Een ‘schone’ vijver aanleggen

helofytenfilter-beekloopWater geeft altijd leven en beweging in de tuin en heeft een grote aantrekkingskracht op mens en dier. Grote wateroppervlakten zijn prachtig omdat ze de lucht en omliggende omgeving weerspiegelen. Zelfs een kleine vijver, waterloop of drinkschaal voor de vogels kan een interessant tuinelement zijn. Helder en schoon water is van belang.

In een vijver kan een helofytenfilter of moerasfilter gemaakt worden van water- en moerasplanten in een filtersubstraat. Het water stroomt er door heen en de wortels van de planten doen hun zuiverende werking. Zo blijft het water op een natuurlijke manier helder.

Waterplanten filteren allerlei schadelijke afvalstoffen uit het vijverwater en voorzien de vijver van zuurstof. In de meeste vijvers staan echter te weinig planten om de vijver in evenwicht te kunnen houden. Alle planten hebben voedingsstoffen nodig om zich te ontwikkelen en normaalgesproken halen planten dit uit de aarde waarin ze staan. Onderwaterplanten halen deze voedingsstoffen echter uit het vijverwater.

Helofyten is de uit het Grieks afkomstige benaming voor moerasplanten. Deze plantensoort staat met de wortels onder water maar groeit boven water. Voor de ontwikkeling van hun wortelstelsel nemen ze zuurstof op uit de buitenlucht en transporteren deze via kleine kanaaltjes naar hun wortels. Rondom deze wortels bevindt zich dan ook veel zuurstofrijk water waarin een enorme ontwikkeling van bacteriën plaats vindt. Deze bacteriën zetten organische afvalstoffen in het water om naar voedingsstoffen die de planten gebruiken voor hun groei.

Welke planten zijn geschikt?
De meeste helofytplanten zijn gras- of rietachtig maar er zijn er ook met langwerpig blad. Er zijn heel veel soorten die bloeien met prachtige bloemen. Allemaal hebben ze een sterk wortelstelsel waarmee ze veel voedingsstoffen uit het water halen. Hierdoor houden ze de vijver helder en schoon.

Door een zorgvuldige keuze te maken tussen de verschillende planten en de verschillende bloeiperioden, kun je het hele seizoen prachtig bloeiende helofyten in uw moerasfilter hebben. Kies soorten in verschillende hoogtes en bloeitijden.
Prachtige planten zijn: pijlkruid, gele lis, dwerglisdodde, kalmoes, beekpunge, lidsteng, dotterbloem, slangewortel, gewone waternavel, waterweegbree en naaldkruid.

Moeras met verval

Hoe bouw ik zo’n filter?
De aanleg van het moerasfilter kan worden gerealiseerd als ondiepe zone in de vijver of direct aan de vijver grenzend waardoor het optisch gezien één mooi geheel met de vijver vormt. Ook een situering op afstand van de vijver is mogelijk waarmee niet alleen leuke beeklopen en watervallen kunnen worden gecreëerd maar eveneens een strak vormgegeven stijlvijver optisch gescheiden kan worden van het meer natuurlijk ogende moerasfilter. In principe is elke vorm, locatie en zelfs hoogteverschil mogelijk zolang het water in de vijver en het moerasfilter maar met elkaar in verbinding staan en het vijverwater wordt rondgepompt.

Als vuistregel voor het benodigde filtervolume kun je een totaal inhoudvolume (inclusief substraat) van het moerasfilter aanhouden van 25-30% ten opzichte van de vijverinhoud.
Afhankelijk van het type moerasfilter, graaft u een kuil van 80-100 cm diep. Deze kuil hoeft niet overal dezelfde diepte te hebben en de bodem mag eventueel vloeiend omhoog lopen naar de rand. Je kunt eventueel plateaus maken om extra zuurstofplanten te plaatsen die de werking van het filter zeker ten goede zullen komen, klik hier voor de juiste dieptes van de zuurstofplanten.

Als eerste wordt de vijverfolie aangebracht, de eventuele drainagebuizen, alsmede de benodigde doorvoeren en pomp- en eventueel filteraansluitingen. Breng vervolgens een beschermlaag van bijvoorbeeld worteldoek aan die de vijverfolie zal beschermen tegen het schurende en scherpe substraat dat als filtermateriaal dient. Tot slot, komt op het beschermingsdoek een 60-70 cm dikke laag substraat waarin ook de planten worden geplaatst.

Als filtermedium in het moerasfilter zijn meerdere gesteenten geschikt. Vijversubstraat, lavasplit of geëxpandeerde kleikorrels, in principe kunnen ze allemaal. Behalve dat het materiaal niet te grof of te fijn mag zijn, is het vooral belangrijk dat het poreus is. Dit is zowel voor de aanhechting van de wortels van de moerasplanten als voor een goede bacterievorming in het moerasfilter nodig. Vijversubstraat is gebruiksklaar en het meest ideaal qua kleur en samenstelling.
Door het substraat af te vullen tot net iets boven het wateroppervlak van het moerasfilter, kunt u algengroei in het ondiepe en snel opwarmende water voorkomen. Hetzelfde effect wordt uiteraard ook bereikt met een laag kiezel of keitjes.

De helofyten of moerasplanten moeten rechtstreeks met hun wortels in het substraat worden geplant, dus zonder plastic mandjes, bakjes, netjes en dergelijke.
Na aankoop en voor het planten kunt u deze dus verwijderen en de eventuele aanhangende aarde van de wortels afschudden. Plaats planten op een afstand van 15-25 cm; de tussenruimte groeit snel genoeg dicht. Ook moerasplanten kennen snelle en langzame groeiers. Gebruik niet teveel verschillende soorten, vooral niet als het moerasfilter een klein oppervlak heeft.
Houd bij het kiezen van de plantensoorten rekening met de bloeitijd; als de planten qua bloeiperiode opeenvolgen, heb je een heel seizoen een mooi kleurig moerasfilter.

Bron: www.schonevijver.nl

Aanbevolen tuinboekenAanbevolen boeken:
Een vijver in uw tuin
Zwemvijvers

© 2011-2012 Mariëtte Verlaan

Vijverexpress.nl

Over Jouw Tuincoach - Feng Shui Garden professional - voor Harmonie in jouw tuin met Feng Shui

"Ik help mensen met tuinwensen aan een tuin die plezier geeft en inspireert." Enthousiaste creatieve tuinbeplantingsontwerper en auteur met een passie voor boeiende en bloeiende planten, wensen van mensen en aandacht voor kleur, sfeer, duurzaamheid en hergebruik. Specialismen: Feng Shui voor de tuin, natuurlijke harmonie, levensenergie, communicatie en liefdevolle verbinding.
Dit bericht werd geplaatst in Hoe doe je dat?, Tuin, wonen, tuinvormgeving, planten en bloemen, Tuinweetjes, Water in de tuin en getagged met , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

8 reacties op Een ‘schone’ vijver aanleggen

  1. Pingback: 50 jaar tuinen en tuinieren… en de toekomst | Tuincoach Blog

  2. Ik woon nu in Indonesië en heb veel aan de tips die u mij heeft gegeven, heb een bestaande bak aangepast en heb er 1/4 bij aangebouwd om een helofyten filter te maken.

    • Hallo Harry, wat fijn om te horen dat je graag leest op mijn tuincoach blog en de waardevolle tips kunt gebruiken.
      Sorry, voor deze late reactie. Ik was even heerlijk aan het genieten van de warme zon in Italië.
      Als je een foto mailt van je nieuwe helofytenfilter en uitbreiding van je vijver, dan plaats ik die bij jouw reactie.
      Zonnige tuingroet, Mariëtte

  3. lisetg zegt:

    Hoi Mariëtte, wat een heel verhaal over aanleggen van een helofytenfilter, goed zeg! Ik was wat research aan het doen voor een artikel op mijn site vijverpompcentrum.nl over het aanleggen van zo’n filter, maar ik denk dat ik het maar kort ga houden en naar deze pagina link voor meer informatie. Goed zeg!
    groeten, Martijn

  4. Pingback: 2012 een succesvol jaar voor Tuincoach-blog | Tuincoach Blog

  5. Jeroen zegt:

    Wat een mooi verhaal, en fijn dat je dit wilt delen met je lezers. Zelf ben ik sinds kort begonnen met een website over vijverbakken. Ik wil mensen informatie geven over vijverbakken, hoe je deze moet onderhouden en hoe je het beste kunt zorgen voor de juiste water kwaliteit enzovoort.

    Nogmaals bedankt

    • Tuincoach zegt:

      Hallo Jeroen, bedankt voor je enthousiaste reactie.
      Wil je mijn blog ook onder de aandacht brengen van jouw lezers? Dat zou ik geweldig waarderen. Zo kunnen we elkaar versterken en de inspiratie over tuinen, planten, vijvers en het leven in de tuin verspreiden.
      Mijn visie is dat we de wereld met elkaar ‘mooier’ kunnen maken door bewust voor kwaliteit, duurzaamheid en sfeer te kiezen.
      Veel succes met jouw website. Zonnige tuingroet, Mariëtte

Fijn, dat je mijn blog leest. Een reactie waardeer ik zeer!

Gelieve met een van deze methodes in te loggen om je reactie te plaatsen:

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s